Vận mẫu (韵母) trong tiếng Trung

Vận mẫu (韵母 – yùnmǔ) là phần nguyên âm hoặc nguyên âm kết hợp phụ âm cuối của một âm tiết tiếng Trung, đứng sau thanh mẫu (phụ âm đầu). Vận mẫu là phần hạt nhân của âm tiết, quyết định âm sắc chính và thường mang thanh điệu.
Ví dụ:

• 妈 mā → thanh mẫu: m, vận mẫu: a

• 中国 Zhōngguó → zhōng: vận mẫu ong, guó: vận mẫu uo

2. Số lượng vận mẫu

Tiếng Trung phổ thông có 36 vận mẫu (theo cách phân loại truyền thống), chia thành ba nhóm chính:

1. Nguyên âm đơn (单韵母) – 6 âm:
   a, o, e, i, u, ü

2. Nguyên âm kép (复韵母) – 9 âm:
   ai, ei, ui, ao, ou, iu, ie, üe, er

3. Nguyên âm + phụ âm cuối (鼻韵母 – vận mẫu mũi) – 21 âm:
   an, en, in, un, ün, ang, eng, ing, ong…

3. Đặc điểm phát âm

• Mỗi âm tiết luôn có vận mẫu (có thể đứng một mình nếu không có thanh mẫu).

• Thanh điệu (声调) đặt trên nguyên âm chính trong vận mẫu.
  Ví dụ: “mā” → dấu thanh nằm trên a.

• Vận mẫu quyết định độ mở miệng, vị trí lưỡi, tròn môi hay không.

4. Phân loại theo cấu trúc

1. Vận mẫu đơn: chỉ gồm một nguyên âm (a, o, e, i, u, ü).

2. Vận mẫu kép: kết hợp 2 hoặc 3 nguyên âm (ai, ao, ou, ia, uo…).

3. Vận mẫu mũi: kết thúc bằng âm mũi -n hoặc -ng (an, en, ang, eng…).

5. Vai trò của vận mẫu

• Là phần trung tâm tạo âm sắc của âm tiết.

• Kết hợp với thanh mẫu tạo nên toàn bộ âm tiết.

• Mang thanh điệu để phân biệt nghĩa từ.
  Ví dụ: mā, má, mǎ, mà → chỉ thay đổi thanh điệu của a là nghĩa đổi.

6. Mẹo học vận mẫu

• Luyện phát âm từng vận mẫu đơn trước, sau đó học ghép vận mẫu kép và mũi.

• Dùng gương để kiểm tra khẩu hình miệng và vị trí lưỡi.

• Ghi âm và so sánh với người bản xứ để chỉnh khẩu hình và âm sắc.